Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące liczby osób objętych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi są użytecznym źródłem do analiz regionalnych związanych z rynkiem pracy i aktywnością zawodową ludności. Poniżej prezentujemy porównanie danych według województw i powiatów dla dwóch punktów w czasie: grudnia 2012 r. oraz grudnia 2025 r.
Zestawienie pozwala prześledzić zmiany strukturalne i kierunki trendów w rozmieszczeniu osób ubezpieczonych w Kujawsko-Pomorskim na przestrzeni trzynastu lat — okresu obejmującego m.in. istotne zmiany demograficzne, migracje wewnętrzne, rozwój dużych ośrodków miejskich oraz zmiany w modelach zatrudnienia.
Uwaga metodologiczna:
Istotną zaletą danych ZUS jest fakt, że są one przypisywane do miejsca faktycznego zamieszkania ubezpieczonych, a nie do formalnego meldunku, który nie podlega już obowiązkowemu zgłaszaniu. Pozwala to lepiej uchwycić rzeczywiste przepływy ludności, w tym migracje, które nie zawsze są widoczne w oficjalnych rejestrach. Co więcej, statystyki ZUS obejmują również osoby spoza Polski objęte systemem ubezpieczeń, które w dużej mierze nie pojawiają się w zestawieniach GUS.
Gdzie zmiany były największe, a gdzie najsłabsze?
Porównanie danych ZUS z grudnia 2012 i grudnia 2025 pokazuje, że największy wzrost liczby ubezpieczonych odnotowano w powiecie bydgoskim (+31,1%) oraz powiecie toruńskim (+29,6%), a także w powiecie brodnickim (+23,1%). Są to najwyższe dynamiki w całym województwie kujawsko-pomorskim.
Bydgoszcz jako miasto zanotowała jedynie niewielki wzrost (+1,3%), co oznacza, że liczba ubezpieczonych praktycznie się tam ustabilizowała. Toruń w tym samym okresie odnotował wynik ujemny (−0,02%), co wskazuje na stagnację i brak realnego wzrostu liczby pracujących.
Po stronie spadków wyróżnia się powiat inowrocławski (−5,5%), a także obszar Grudziądza i powiatu grudziądzkiego (−2,8%). Zestawienie pokazuje, że wzrost liczby ubezpieczonych w regionie koncentrował się głównie w wybranych powiatach, podczas gdy część miast i powiatów notowała stagnację lub spadki.
| Powiat / miasto | XII 2012 | XII 2025 | Zmiana (osoby) | Zmiana (%) |
|---|---|---|---|---|
| Kujawsko-pomorskie (ogółem) | 761 961 | 811 161 | +49 200 | +6,5% |
| Aleksandrowski | 18 163 | 20 943 | +2 780 | +15,31% |
| Brodnicki | 26 917 | 33 132 | +6 215 | +23,09% |
| Bydgoski | 39 699 | 52 034 | +12 335 | +31,07% |
| Chełmiński | 19 621 | 19 491 | −130 | −0,66% |
| Golubsko-dobrzyński | 13 341 | 15 572 | +2 231 | +16,72% |
| Grudziądzki + m. Grudziądz | 50 708 | 49 313 | −1 395 | −2,75% |
| Inowrocławski | 60 292 | 56 966 | −3 326 | −5,52% |
| Lipnowski | 19 709 | 23 021 | +3 312 | +16,80% |
| Mogileński | 23 899 | 27 348 | +3 449 | +14,43% |
| Nakielski | 26 223 | 30 091 | +3 868 | +14,75% |
| Radziejowski | 12 341 | 12 958 | +617 | +5,0% |
| Rypiński | 12 662 | 13 239 | +577 | +4,56% |
| Sępoleński | 11 071 | 12 679 | +1 608 | +14,52% |
| Świecki | 37 307 | 40 199 | +2 892 | +7,75% |
| Toruński | 33 934 | 43 967 | +10 033 | +29,57% |
| Tucholski | 15 661 | 16 624 | +963 | +6,15% |
| Wąbrzeski | 11 599 | 11 754 | +155 | +1,34% |
| Włocławski + m. Włocławek | 70 563 | 69 835 | −728 | −1,03% |
| Żniński | 25 362 | 27 200 | +1 838 | +7,25% |
| m. Bydgoszcz | 148 897 | 150 818 | +1 921 | +1,29% |
| m. Toruń | 83 992 | 83 977 | −15 | −0,02% |
TOP spadki – największe ujemne zmiany (%)
| Jednostka | XII 2012 | XII 2025 | Różnica | Zmiana % |
|---|---|---|---|---|
| Powiat inowrocławski | 60 292 | 56 966 | −3 326 | −5,51% |
| Grudziądz + powiat grudziądzki | 50 708 | 49 313 | −1 395 | −2,75% |
| Włocławek + powiat włocławski | 70 563 | 69 835 | −728 | −1,03% |
| Powiat chełmiński | 19 621 | 19 491 | −130 | −0,66% |
| Miasto Toruń | 83 992 | 83 977 | −15 | −0,017% |
TOP wzrosty – największa dynamika (%)
Warto również zwrócić uwagę, że część mieszkańców Bydgoszczy osiedla się także w sąsiednim powiecie toruńskim, w szczególności w gminie Zławieś Wielka, co dodatkowo wpływa na obserwowane zmiany w danych.
| Jednostka | XII 2012 | XII 2025 | Różnica | Zmiana % |
|---|---|---|---|---|
| Powiat bydgoski | 39 699 | 52 034 | 12 335 | 31,07% |
| Powiat toruński | 33 934 | 43 967 | 10 033 | 29,57% |
| Powiat brodnicki | 26 917 | 33 132 | 6 215 | 23,09% |
| Powiat lipnowski | 19 709 | 23 021 | 3 312 | 16,80% |
| Powiat golubsko-dobrzyński | 13 341 | 15 572 | 2 231 | 16,72% |
Podsumowanie
Analiza danych ZUS z lat 2012–2025 pokazuje, że Bydgoszcz pozostaje jednym z kluczowych ośrodków aktywności zawodowej w województwie kujawsko-pomorskim. Choć sama liczba ubezpieczonych w mieście zmieniała się umiarkowanie, wyraźny wzrost widoczny jest w bezpośrednim otoczeniu miasta, zwłaszcza w powiecie bydgoskim, co wskazuje na rozszerzanie się bydgoskiego rynku pracy poza granice administracyjne.
Taki układ danych sugeruje, że Bydgoszcz pełni funkcję silnego centrum zatrudnienia i gospodarczego zaplecza regionu, przyciągając mieszkańców także z obszarów sąsiednich.
